Podejrzenie alergii pokarmowej u psa lub kota — jak wygląda droga do rozpoznania?
Test z krwi nie powie, na jaką karmę jest uczulony Twój pies. Co naprawdę pozwala rozpoznać alergię pokarmową?
Jeżeli Twój pupil intensywnie się drapie, ma zmiany skórne, częste problemy z uszami lub dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego — takie jak biegunki, przelewanie się w brzuchu czy gazy — może należeć do grupy zwierząt, u których podejrzewa się alergię pokarmową.
Alergia u zwierząt jest stanem nadwrażliwości organizmu wynikającym z nadmiernej odpowiedzi układu odpornościowego na substancje, które u większości osobników nie wywołują reakcji chorobowej. Oznacza to, że organizm zwierzęcia reaguje zbyt mocno na coś, co dla większości zwierząt jest nieszkodliwe. Alergię pokarmową wywołują głównie określone białka zawarte w pożywieniu.
Jak potwierdzić alergię pokarmową? Etapy diagnostyki
Lekarz weterynarii rozpoznaje chorobę na podstawie wywiadu, czyli rozmowy z właścicielem, oraz obrazu klinicznego, czyli objawów występujących u zwierzęcia. Za pomocą odpowiednich badań wyklucza też inne możliwe przyczyny tych objawów. Nie ma pojedynczego testu, który samodzielnie potwierdza chorobę alergiczną.
Wywiad dermatologiczny w weterynarii obejmuje wiele szczegółowych pytań. Już sama rozmowa dostarcza lekarzowi informacji, które pomagają w postawieniu diagnozy. Testy alergiczne nie są pierwszym wyborem w diagnostyce alergii.
W pierwszej kolejności trzeba wykluczyć inne przyczyny występujących objawów. W przypadku światu mogą to być pasożyty skórne, zakażenia bakteryjne i inne schorzenia, a przy problemach żołądkowo-jelitowych — m.in. pasożyty jelitowe czy choroby jelit.
Część tych problemów może występować razem z alergią. Na przykład zakażenie skóry może być jej powikłaniem i dodatkowo nasilać swędzenie. Dlatego znalezienie zakażenia nie wyklucza alergii — trzeba je leczyć i ocenić, jakie objawy pozostają.
Po ocenie innych możliwych przyczyn lekarz decyduje, czy kolejnym krokiem powinna być próba dietetyczna.
Testy alergiczne obejmują wiele metod badań, których wyniki wymagają interpretacji. Właściciele oczekują od takiego badania jasnej odpowiedzi: czy to na pewno alergia i co konkretnie ją wywołuje?
Co tak naprawdę badają testy z krwi?
Wielu właścicieli chciałoby dostać prostą odpowiedź z laboratorium. Niestety, w przypadku alergii pokarmowej wynik nie daje takiej pewności.
Testy serologiczne, czyli popularne „testy z krwi na alergie", nie mają zastosowania w rozpoznawaniu alergii pokarmowej u zwierząt. Takie panele sprawdzają przeciwciała IgE i/lub IgG skierowane przeciwko wybranym składnikom pokarmowym. Ich obecność wskazuje, że układ odpornościowy zareagował na daną substancję.
Nie oznacza to jednak, że substancja ta wywołuje objawy alergii.
W badaniach wyniki takich paneli nie pozwalały wiarygodnie odróżnić zwierząt z reakcją na pokarm od zwierząt bez takiej reakcji. Dodatnie wyniki zdarzały się również u zdrowych psów. Dlatego testy te nie są wiarygodne w potwierdzaniu alergii pokarmowej i nie powinny być stosowane w tym celu. Warto jednak zaznaczyć, że w przypadku atopowego zapalenia skóry oraz alergii środowiskowej testy serologiczne mają dużą wartość w diagnostyce i leczeniu.
Lista dodatkowych wyników nie jest listą składników, które trzeba wykluczyć z miski.
Jak więc potwierdzić alergię pokarmową u naszego pupila?
Kiedy lekarz weterynarii uzna, że alergia pokarmowa jest wysoce prawdopodobna, zaleca próbę eliminacyjno-prowokacyjną. Polega ona na stosowaniu diety eliminacyjnej przez 8–12 tygodni, a następnie przeprowadzeniu prowokacji pokarmowej z użyciem karmy podejrzewanej o wywoływanie objawów.
Jeśli na diecie eliminacyjnej objawy ustąpią lub wyraźnie się zmniejszą, lekarz zaleca ponowne podanie wcześniejszego pokarmu. To właśnie ten etap pozwala sprawdzić, czy objawy rzeczywiście mają związek z jedzeniem.
Jeżeli po poprawie na diecie eliminacyjnej objawy wrócą po podaniu wcześniejszego pokarmu, potwierdza to ich związek z jedzeniem i może potwierdzić alergię pokarmową.
Ta metoda potwierdzania alergii pokarmowej jest nazywana złotym standardem. Oznacza to, że jest najbardziej wiarygodna i powinna być stosowana w diagnostyce tej choroby.
Warto pamiętać!
Zdarzają się jednak przypadki, w których zarówno u zwierzęcia z alergią pokarmową, jak i u zwierzęcia z nietolerancją pokarmową występuje poprawa na diecie eliminacyjnej oraz nawrót objawów po prowokacji. Dlatego nawet po wykluczeniu innych chorób taka próba nie pozwala pewnie odróżnić tych dwóch mechanizmów.
Dobór karmy do diety eliminacyjnej nie polega po prostu na zmianie smaku czy marki. Liczy się skład oraz to, co zwierzę jadło wcześniej.
Jak wybrać odpowiednią dietę wspólnie z lekarzem weterynarii i na co uważać podczas próby?
O tym w kolejnym artykule